مقالات

تامین تجهیزات

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 

انواع ورق

 نامگذاری ورق های روغنی را اصطلاحی عامیانه و بر مبنای وضعیت ظاهری این نوع ورق شکل داده است.

ورق های فولادی (فلزی) به دو صورت کلی نورد (تولید) می شوند.


نورد سرد (ورق روغنی )
نورد گرم ( ورق سیاه )
نام دیگر ورق روغنی ورق با نورد سرد است.
ورق روغنی در واقع اصطلاح عامیانه ورق هایی است که با تکنولوژی نورد سرد تولید می شوند. در این فرآیند ورق های با ضخامت بالا توسط نورد به ضخامت های پایین تر تبدیل می شوند. در این فرآیند به علت استفاده از نورد سرد کیفیت ظاهری ورق های نورد شده بسیار عالی می باشد، از ین رو از این نوع ورق ها بیشتر در کاربردهایی که ورق ظاهر جسم را تشکیل می دهد استفاده می شود. ورق های روغنی بسته به نوع آلیاژ و همچنین عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی آنها به چند دسته کلی تقسیم می شوند:

  • ورق های معمولی (مانند ST12)
  • ورق های نیمه کشش (مانند ST13)
  • ورق های فوق کشش(مانند ST14)

 

ورق های روغنی به طور کلی و استاندارد از ضخامت ۳۰ صدم میلی متر الی ۳ میلی متر تولید می شوند و دارای دو عرض استاندارد ۱۰۰ سانتی متر و ۱۲۵ سانتی متر هستند.
ورق های روغنی ای که در بازار ایران پرکاربرد ترند را شرکت های فولاد مبارکه اصفهان ، شرکت هفت الماس ، و شرکت فولاد غرب تولید می نمایند. و در مورد ورق های روغنی خارجی نیز معمولا ورق های روس و قزاق پرکاربد و همچنین در بازار موجود هستند.
ورق های نورد سرد (ورق روغنی ) پایه تولید ورق های گالوانیزه ( ورق سفید ) هستند.
در ضمن ورق های رنگی گالوانیزه ( ورق رنگی ) از ورق گالوانیزه تولید می شود. پس صراحتا می توان نتیجه گرفت که پایه تولید ورق رنگی نیز همین ورق های نورد سرد (روغنی ) هستند.
ورق های روغنی یا نورد سرد دارای وزن استاندارد ویژه هستند که تقریبا با آهن معمولی یکسان می باشد.
جدول زیر حدود وزن ورق های نورد سرد (ورق روغنی ) را نشان می دهد:

ردیف طول (میلیمتر) عرض(میلیمتر) ضخامت (میلی متر) وزن(کیلوگرم)
۱ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۳۰ صدم ۵
۲ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۴۰ صدم ۶
۳ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۵۰ صدم ۸
۴ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۱ ۱۶
۵ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۲ ۳۲
۶ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۳ ۴۸

ورق سیاه
ورق سياه در ۲ نوع ورق سياه صنعتي و ورق سياه معمولي و در استانداردهاي مختلف توليد مي شود كه اين مجموعه تنها در نوع معمولي آن استاندارد st ۳۷ را و در نوع صنعتي آن استاندارد st 52، A283 – GR C، A285-GR C، A516 –GR ۶۰ ,۷۰ را فروش دارد.
ورق سياه ST ۳۷ بيشتر براي مصارف ساختماني(ساختمان ها-سوله ها و …) مصرف مي شود ولي ورق هاي صنعتي در مصارف و پروژه هاي صنعتي كاربرد دارد از قبيل سد سازي، پروژه هاي پتروشيمي، مخزن سازي و …. اين اقلام در دو شكل مختلف وارد بازار مي شود: رول و شيت (البته ورق تنها تا ضخامت ۱۵ ميل مي تواند در دو شكل رول و يا شيت وارد بازار شود و از سايز ۱۵ ميل به بالا تنها به صورت شيت خام وارد بازار مي شود.) هر دوي اين دو شكل ورق قابل برش به سايز هاي مختلف مي باشد.
کاربرد های ورق سیاه
ورق های نورد گرم (ورق سیاه ) در صنایع مختلفی از جمله صنعت ساختمان ، تانکر سازی ، خودروسازی ، مخازن خاص ، کشتی سازی و صنایع سنگین فلزی و … کاربد دارند.
ورق سیاه به دو شکل کلی رول فرم و فابریک تولید می شوند .
ضخامت ورق سیاه
ضخامت ورق سیاه از ۱/۵ میلی متر شروع شده و نهایتا به ۱۰۰ میلی متر ختم می شود.
ابعاد فیزیکی ورق سیاه
در حالت رول فرم عرض ورق های سیاه بسته به ضخامت چهار عرض ۱۰۰ سانت و ۱۲۵ سانت و ۱۵۰ سانت و ۲۰۰ سانت را دارا خواهند بود.طبعا در حالت رول فرم محدودیت طولی وجود نخواهد داشت.
در حالت فابریک نیز بسته به مقدار سفارش می توان هر اندازه و ابعادی را تولید کرد اما بعضی ابعاد مرسوم و پرکاربرد هستند. این ابعاد مرسوم و طبیعتا موجود به شرح زیر می باشند :

  • ورق سیاه ابعاد ۲۰۰۰*۱۰۰۰ میلی متر
  • ورق سیاه ابعاد ۲۵۰۰*۱۲۵۰ میلی متر
  • ورق سیاه ابعاد ۶۰۰۰*۱۰۰۰ میلی متر
  • ورق سیاه ابعاد ۶۰۰۰*۱۵۰۰ میلی متر
  • ورق سیاه ابعاد ۶۰۰۰*۲۰۰۰ میلی متر
  • ورق سیاه ابعاد ۱۲۰۰۰*۲۰۰۰ میلی متر

استاندارد های ورق سیاه
ورق سیاه را معمولا با استاندارد ST37 می شناسند.
سایر استاندارد ها و کاربرد ها در صفحه استاندارد ها و همچنین در انتهای این مقاله قابل رویت هستند.
جدول وزنی ورق سیاه

ردیف طول(میلی متر) عرض (میلی متر) ضخامت (میلی متر) وزن (کیلوگرم)
۱ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۲ ۳۲
۲ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۳ ۴۸
۳ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۴ ۶۴
۴ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۵ ۸۰
۵ ۲۰۰۰ ۱۰۰۰ ۶ ۹۶
۶ ۶۰۰۰ ۱۵۰۰ ۸ ۵۷۶
۷ ۶۰۰۰ ۱۵۰۰ ۱۰ ۷۲۰
۸ ۶۰۰۰ ۱۵۰۰ ۱۲ ۸۶۴
۹ ۶۰۰۰ ۱۵۰۰ ۱۵ ۱۰۸۰
۱۰ ۶۰۰۰ ۱۵۰۰ ۲۰ ۱۴۴۰

نکته : برای محاسبه وزن ورق از فرمول محاسبه وزن ورق به شرح ذیل استفاده نمایید:
وزن ورق سیاه = طول ورق(میلی متر) * عرض ورق (میلی متر) *ضخامت (میلی متر)* چگالی ورق
چگالی آهن : در حالت استاندارد عدد ۷٫۸۶ تعریف شده است اما برای محاسبه منطقی بهتر است از عدد ۸ استفاده نمایید. ۸ عدد تجربی است که تلورانس ضخامت را پوشش می دهد.

ورق گالوانیزه
آهنی است که با روی پوشانده شده باشد. این آهن ، حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، از زنگ زدن محفوظ می‌ماند. ماهیت آهن گالوانیزه در آهن گالوانیزه ، بین آهن و روی ، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند و آهن به عنوان کاتدبکار می‌رود. روی در آند اکسید می‌شود چون فلزی پست‌تر یا فعالتر از آهن است و دارای پتانسیل احیاء کمتری از آهن است و پتانسیل اکسید بیشتری از آن دارد. حلبی در حلبی هایی که از آن ، قوطی می‌سازند، عمل معکوسی انجام می‌شود. در حلبی ، بر روی آهن ، پوشش قلع بکار رفته است و عمل معکوس آهن گالوانیزه انجام می‌شود. چون آهن فلزی فعالتر از قلع است و پتانسیل احیاء قلع بیشتر از آهن است و به عنوان کاتد در حلبی به کار می‌رود و آهن آند می‌شود. البته در صورتی که پوشش قلع بشکند، خوردگی آهن در زیر این پوشش پیش می‌رود. علت استفاده از آهن گالوانیزه آهن گالوانیزه ، آهنی است که با روی پوشانده شده باشد. این آهن ، حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، از زنگ زدن محفوظ می‌ماند. ماهیت آهن گالوانیزه در آهن گالوانیزه ، بین آهن و روی ، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند بکار می‌رود و آهن به عنوان کاتد. روی در آند اکسید می‌شود چون فلزی پست‌تر یا فعالتر از آهن است و دارای پتانسیل احیاء کمتری از آهن است و پتانسیل اکسید بیشتری از آن دارد. خوردگی یا زنگ زدن آهن فقط در حضور اکسیژن و آب صورت می‌گیرد. در جایی بر سطح جسم آهنی، اکسایش آهن انجام می‌شود و آند را تشکیل می‌دهد و در جایی دیگر سطح آن جسم که (O2(g و H2O وجود دارد، کاهش انجام می‌شود و کاتد را تشکیل می‌دهد و در نتیجه این عمل، ایجاد یک سلول ولتایی یا پیل ولتایی یا الکتروشیمیایی بسیار کوچک است. الکترونهای تولید شده در ناحیه آندی در میان آهن بسوی ناحیه کاتدی حرکت می‌کند.
کاربرد : از آهن گالوانیزه در ساختن لوازمی مثل لوله بخاری ، کانال کولر ، کابینت آشپزخانه ، شیروانی منازل ، لوله‌های آب و هر جا که احتمال خوردگی آهن و خسارت وجود دارد، استفاده می‌شود. اصطلاح فولاد (Steel) برای آلیاژهای آهن که تا حدود ۱،۵ درصد کربن دارند و غالبا با فلزهای دیگر همراهند، بکار می‌رود. خواص فولاد به درصد کربن موجود در آن ، عملیات حرارتی انجام شده بر روی آن و فلزهای آلیاژ دهنده موجود در آن بستگی دارد.
مزاياي ورقهاي گالوانيزه چيست؟
استفاده از ورقهاي گالوانيزه ۱۰ فايده خواهد داشت كه عبارتند از:

  • هزينه كمتر: براي انجام عمليات گالوانيزينگ، در مقايسه با ساير روشهاي معمول جلوگيري از خوردگي، نياز به هزينه كمتري خواهد بود.
  • هزينه كمتر براي تعميرات و نگهداري: حتي در شرايطي كه انجام عمليات گالوانيزينگ در مقايسه با ساير روشهاي جلوگيري از خوردگي، هزينه برتر است، اجراي آن به دليل عدم نياز به تعميرات پرهزينه‏، توصيه مي شود.
  • طول عمر زياد: طول عمر ورقهاي پوشش داده شده با روي‏ در محيط هاي كاملا خورنده، در حدود ۲۰ تا ۳۰ سال است
  • اعتبار: استانداردهاي مختلف در خصوص گالوانيزينگ ورقهاي فولادي، درزمينه ايجاد پوششهاي نازك بحث مي كنند و اين نشان دهنده آن است كه طول عمر و نحوه عملكرد لايه روي‏، براي مصرف كننده قابل اعتماد است
  • دوام پوشش: پوشش ايجاد شده از طريق گالوانيزه به دليل داشتن يك ساختار متالورژيكي خاص، داراي مقاومت مناسب در برابر صدمات مكانيكي، سايش و خوردگي خواهد بود
  • محافظت در برابر صدمات محيطي به صورت اتوماتيك: پوششهاي گالوانيزه به دليل آنكه در فولاد نفوذ كرده و به عنوان كاتد عمل مي كنند، به همين دليل خواهد توانست مقاطع ريز موجود در روي سطح فولاد را در برابر صدمات محيطي و خورندگي، محافظت نمايند
  • محافظت كامل: پوشش ايجاد شده مي تواند كليه نقاط و سطوح فولاد را اعم از گوشه ها، جاهاي كوچك و فرورفتگيها پر نموده و از خوردگي آنها جلوگيري كند. در اين زمينه هيچ پوششي بهتر از پوشش گالوانيزه عمل نخواهد كرد
  • بازرسي آسان: پوشش گالوانيزه را به راحتي و بدون نياز با هيچ آزمايش مخربي و تنها از طريق چشم مي توان كنترل و بازرسي نمود (در شرايط خاص كه نياز به ارائه تضمين براي كنترل كيفيت است، نياز به آزمايشهاي مخرب مي باشد)
  • رسيدن به هدف در زمان كوتاه: در صورتي كه نياز باشد از ورقهاي گالوانيزه در محل استفاده شود، در اين حالت نياز به صرف زمان براي آماده سازي سطح، رنگ كردن و يا بازرسي نخواهد بود
  • محافظت كامل توسط پوشش گالوانيزه: پروسه گالوانيزه وابسته به شرايط آب و هوائي نمي باشد

گالوانيزه با روش غوطه وری گرم چيست ؟
فرايند خوردگی در مجاورت آب ، اکسيژن و ساير عناصر خورنده موجود در محيط ، که بر سطح فولاد نفوذ می کنند ، تشديد می شود ،حبابهای ناشی از زنگ زدگی سریعاً رشد کرده و زمانی که اين حباب ها مي ترکند ،آثار زنگ زدگی بر سطح فولاد کاملا آشکار می گردد و نياز به ترميم يا جايگزينی قسمت آسيب ديده (پوسته شده)می باشد . راه حل اين مشکل پوشش گالوانيزه می باشد، که از يک سری لايه های آلياژی روی- آهن در اندازه های مولکولی تشکيل شده ، که بصورت متالورژيکی به سطح ورق می چسبند و مانع از پيشروی سريع فرايند خوردگی شده و منجر به محافظت فولاد در برابر خوردگی می شود.
تاريخچه گالوانيزه به سال ۱۷۴۲ ، زمانی که يک شيميدان فرانسوی به نام ملوين در سميناري روشی را برای پوشش آهن با فروبردن آن در مذاب روی ارايه کرد ، بر می گردد . در سال ۱۸۳۶ يک شيميدان فرانسوی ديگر به نام سورل ، به روشی برای پوشش آهن با روی ، بعد از تميز کردن اوليه آن با اسيد سولفوريک وفر و بردن آن درفلاکس کلريد آمونيوم ، دست يافت . موفقيت هاي تجاري فرايند گالوانيزه،از بين صدها روش موجود براي محافظت از خوردگي در ۱۴۰ سال گذشته ، به اثبات رسيده است.
گالوانيزاسيون به روش غوطه وری گرم ، فرايندی برای ايجاد پوشش روی بر سطح آهن يا فولاد با فرو بردن آن در حمامی حاوی روی مذاب ، می باشد . سادگی پروسه گالوانيزه ،يکی از مزايای بارز اين روش به ساير روش های محافظت در برابر خوردگی است . مقاومت به خوردگی ورق های فولادی با فرايند پوشش روی ايجاد می گردد و متناسب با ضخامت پوشش . روی و شرايط محيطي مي باشد.
مقاومت به خوردگی اين محصولات را می توان با رنگ کردن ياپوشش کويل بالا برد . روش گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم ،بيش از هر روش ديگری فولاد را در برابر خوردگی محافظت می کند گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم يا محافظت مرزی يکی از قديمی ترين و پر استفاده ترين روش ها در محافظت از خوردگی می باشد که از طريق ايجاد يک لايه محافظ بين الکتروليت در محيط و فولاد يا آهن عمل می کند.
از مهمترين خواص اين لايه محافظ،چسبندگی آن به فلز پايه و مقاومت به سايش آن می باشد.
فرايند گالوانيزه ،بيش از يک لايه محافظ می باشد ،اين لايه در حقيقت جزيي از سطح فولاد می گردد که نسبت به فولاد زير لايه، آند می باشد .چون روی با محيط اطراف واکنش می دهد و پوشش گالوانيزه به طور پيوسته تغيير می کند.
روی با محيط اطراف برای تشکيل يک لايه محافظ اکسيد روی ، هيدروکسيد روی و کربنات روی ، واکنش می دهد .کربنات روی با مرور زمان به صورت يک زمينه مناسب براي رنگ كردن ، عمل مي كند.
پوشش روی به دو صورت زير از زير لايه محافظت مي كند:

  • تشكيل پيوند های متالورژيکی بين پوشش و زير لايه ، كه به صورت لايه محافظ عمل مي كند
  • پوشش برای محافظت از زير لايه خود را فدا می کند

بعلاوه ، گالوانيزه کردن برای محافظت آهن و فولاد بدليل هزينه کم ، راحتی کاربرد ، راحتی تعميرات و نگهداری مطلوب می باشد .بسياری ديگر از روش های استفاده از روی برای جلوگيری از خوردگی بکار می رود مانند پوشش های فدا شونده که با عنوان محافظت کاتدی شناخته می شوند ، و يا رنگ هاي غني از روي،که هيچ کدام از اين روش ها نمی توانند با گالوانيزاسيون با روش غوطه وری گرم رقابت کنند

ضخامت پوشش های گالوانيزه
استانداردهای متفاوتی مينيمم ضخامت پوشش های گالوانيزه را تعيين می کنند.مينيمم ضخامت پوشش توسط گالوانيزه كنندگان تعيين مي شود
مهمترين فاکتورهايی که ضخامت و ظاهر پوشش گالوانيزه را تحت تاثير قرار می دهد عبارتند از:

  • ترکيب شيميايی فولاد
  • شرايط سطحی
  • کار سرد انجام شده روی فولاد قبل از گالوانيزه
  • زمان غوطه وری در حمام
  • نرخ خارج کردن از حمام
  • متالورژی فرايند گالوانيزه
  • نرخ سرد کردن فولاد

ترکيب شيميايی فولادی که گالوانيزه می شود ،بسيار مهم است ، به عنوان مثال ، مقدار سيليکون و فسفر موجود در فولاد شديدا ضخامت و ظاهر پوشش گالوانيزه را تحت تاثير قرار می دهد .مقدار ۰٫۰۴ % سيليکون يا بيشتر و يا مقدار ۰٫۰۵ % فسفر يا بيشتر در فولاد منجر به ضخيم شدن پوشش مي شود ،که شامل آلياژهای آهن –روی می باشد.
کربن ، سولفور و منگنز موجود در فولاد اثر کمی در ضخامت پوشش گالوانيزه دارد.

تاثير سيليکون در ضخامت پوشش
ترکييات مشخصی از فولاد رشد لايه آلياژی آهن _ روی را تشديد می کند که در نهايت پوشش گالوانيزه که شامل آلياژهای روی_آهن می باشد به جای ظاهری درخشان ، خاکستری تيره و مات می باشد مقاومت به خوردگی اين پوشش خاکستری تيره و مات معادل مقاومت به خوردگی پوشش گالوانيزه با ظاهر درخشان ، می باشد.
از آنجاييکه واکنش گالوانيزه يک فرايند نفوذی است ، بالا بودن دما و يا طولاني شدن زمان غوطه وري منجر به تشکيل لايه های آلياژی ضخيم تري می شود، مانند ساير فرايند های نفوذی ، در مراحل اول واکنش سريع پيشروی کرده و در ادامه با رشد لايه های آلياژی وضخيم تر شدن آنها سرعت آن کاهش می يابد.
طولانی تر شدن زمان غوطه وری از يک حد مشخص، تاثير زمان ،ناچيز مي باشد . در گالوانيزه كردن فولاد هايي كه بيش از ۰٫۰۴ درصد سيليكون دارند ، فرايند گالوانيزه به طور مشخصي ، تغيير مي كند.
ضخامت خارجی ترين لايه روی شديدا به نرخ خارج كردن نمونه از حمام روي بستگي دارد . سريع خارج كردن نمونه از حمام روي ، منجر به ضخيم تر شدن پوشش روي مي گردد .برای تطبيق با استانداردهای خاصي ,برای اندازه گيری ضخامت پوشش نياز است که چند نقطه از آن اندازه گيری شده و سپس ميانگين آنها ضخامت نهايی پوشش در نظر گرفته شود.

 

ورق روغنی
نامگذاری ورق های روغنی را اصطلاحی عامیانه و بر مبنای وضعیت ظاهری این نوع ورق شکل داده است. ورق های فولادی (فلزی) به دو صورت کلی نورد (تولید) می شوند. نورد سرد (ورق روغنی ) نورد گرم (ورق سیاه ) نام دیگر ورق روغنی ورق با نورد سرد است. ورق روغنی در واقع اصطلاح عامیانه ورق هایی است که با تکنولوژی نورد سرد تولید می شوند. در این فرآیند ورق های با ضخامت بالا توسط نورد به ضخامت های پایین تر تبدیل می شوند. در این فرآیند به علت استفاده از نورد سرد کیفیت ظاهری ورق های نورد شده بسیار عالی می باشد، از ین رو از این نوع ورق ها بیشتر در کاربردهایی که ورق ظاهر جسم را تشکیل می دهد استفاده می شود. ورق های روغنی بسته به نوع آلیاژ و همچنین عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی آنها به چند دسته کلی تقسیم می شوند: *ورق های معمولی (مانند ST۱۲) *ورق های نیمه کشش (مانند ST۱۳) *ورق های فوق کشش(مانند ST۱۴)
ورق سیاه
ورق سياه در ۲ نوع ورق سياه صنعتي و ورق سياه معمولي و در استانداردهاي مختلف توليد مي شود كه اين مجموعه تنها در نوع معمولي آن استاندارد st ۳۷ را و در نوع صنعتي آن استاندارد st ۵۲، A۲۸۳ – GR C، A۲۸۵-GR C، A۵۱۶ –GR ۶۰ ,۷۰ را فروش دارد.
ورق گالوانیزه
آهنی است که با روی پوشانده شده باشد. این آهن ، حتی اگر پوشش آن هم شکستگی پیدا کند، از زنگ زدن محفوظ می‌ماند. ماهیت آهن گالوانیزه در آهن گالوانیزه ، بین آهن و روی ، پیلی الکتروشیمیایی تشکیل می‌شود که در آن روی به جای آهن به عنوان آند و آهن به عنوان کاتد بکار می‌رود. روش گالوانیزاسیون :در گالوانیزاسیون ، فلز فاسد شدنی را در مذاب یک فلز فاسد ناشدنی فرو می‌برند و بیرون می‌آورند تا سطح آن از یک لایه فلز فاسد نشدنی پوشیده شود. مثلا ورقه های نازک آهنی را در مذاب فلز روی فرو می‌برند و بیرون می‌آورند تا سطح آنها از فلز روی پوشیده شود و آهن سفید یا آهن گالوانیزه تهیه شود.

رابیتس
رابیتس محصولی است که از کشش عرضی و پرس ورق های گالوانیزه تولید می شود.این محصول بعد از گذر از مرحله برش آماده استفاده می گردد.

مطالب - مجموعه